ซีซาร์สลัดตั้งชื่อตามจูเลียส ซีซาร์จริงไหม? ตามหาคนคิดตัวจริง
ซีซาร์สลัดไม่เกี่ยวกับกรุงโรม แต่เกิดที่ทีฮัวนา เม็กซิโก ปี 1924 ในร้านของซีซาร์ การ์ดินี ซัมกับสแนปไล่หลักฐานตั้งแต่ยุคห้ามขายเหล้า สูตรดั้งเดิมที่ไม่มีแอนโชวี่ ถึงคำอ้างคู่แข่ง

สแนปซัม! ซีซาร์สลัดต้องตั้งชื่อตามจูเลียส ซีซาร์ จักรพรรดิโรมันแน่ๆ!

ซัมจูเลียส ซีซาร์ไม่เคยเป็นจักรพรรดินะสแนป และเขาก็ไม่เกี่ยวกับสลัดจานนี้ด้วย
ชื่อ "ซีซาร์" ชวนให้นึกถึงกรุงโรม ชุดโทกา และรูปปั้นหินอ่อน แต่สลัดผักกาดโรเมนคลุกชีสพาร์เมซานจานนี้ไม่ได้เกิดในยุโรปด้วยซ้ำ มันเกิดเมื่อราวร้อยปีก่อน ในร้านอาหารของชาวอิตาเลียนที่เปิดอยู่ฝั่งเม็กซิโก แล้ว "ซีซาร์" ในชื่อสลัดคือใครกันแน่

หลักฐานชิ้นที่ 1ผิดคนตั้งแต่ชื่อ
จูเลียส ซีซาร์เป็นผู้เผด็จการ (dictator) ของโรม ไม่ใช่จักรพรรดิอย่างที่หลายคนเข้าใจ และที่สำคัญกว่านั้น แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือทุกแหล่งชี้ตรงกันว่า ชื่อสลัดนี้มาจากอีกคนหนึ่งเลย

หลักฐานชิ้นที่ 2ซีซาร์ตัวจริงอยู่ที่ทีฮัวนา
ซีซาร์ตัวจริงคือ ซีซาร์ การ์ดินี (Caesar Cardini) หรือชื่ออิตาเลียนว่า Cesare Cardini เจ้าของร้านอาหารชาวอิตาเลียนที่อพยพมาอยู่อเมริกา เขาได้รับเครดิตว่าเป็นคนคิดสลัดนี้ เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 1924 ที่ร้านของเขาในเมือง ทีฮัวนา รัฐบาฮากาลิฟอร์เนีย ประเทศเม็กซิโก ร้านนี้เรียกกันว่า "Caesar's Place" หรือ "Caesar's"
ตามประวัติในวิกิพีเดีย เขาเกิดปี 1896 ที่เมือง Baveno ประเทศอิตาลี และย้ายมาสหรัฐฯ ในปี 1913

สแนปคนอิตาเลียนไปเปิดร้านที่เม็กซิโกทำไม

ซัมเพราะตอนนั้นอเมริกาห้ามขายเหล้า คนอเมริกันเลยข้ามชายแดนไปกินดื่มกันที่ทีฮัวนา
ช่วงนั้นสหรัฐฯ อยู่ในยุค ห้ามขายเหล้า (Prohibition) เมืองชายแดนอย่างทีฮัวนาจึงกลายเป็นที่เที่ยวของคนอเมริกันที่อยากดื่มและเล่นพนัน ซึ่งทำไม่ได้ในประเทศตัวเอง ร้านอาหารฝั่งเม็กซิโกจึงมีลูกค้าอเมริกันแน่นตลอด

หลักฐานชิ้นที่ 3คืนวันชาติที่วัตถุดิบหมด
ครอบครัวการ์ดินีเล่าสืบกันมาว่า ช่วงวันหยุดวันชาติอเมริกา 4 กรกฎาคม ลูกค้าแน่นร้านจนวัตถุดิบในครัวแทบหมด การ์ดินีจึงด้นสลัดจากของที่เหลือ แล้วยกไปคลุกที่โต๊ะลูกค้าให้ดูเป็นการแสดง

สแนปครอบครัวเล่า แปลว่าไม่มีใครจดไว้ตอนนั้นเหรอ

ซัมใช่ ลูกสาวของเขามาเล่าทีหลัง เลยต้องฟังหูไว้หู
เรื่องนี้มาจาก บทสัมภาษณ์ปี 1987 ของ Rosa Cardini ลูกสาวของเขา ไม่ใช่บันทึกที่เขียนไว้ในปี 1924 National Geographic และ KUOW (สถานีในเครือ NPR) ก็เล่าเรื่องเดียวกันนี้ แต่อย่าลืมว่าต้นทางคือคำเล่าของครอบครัว
หลักฐานชิ้นที่ 4สูตรดั้งเดิมไม่มีปลาแอนโชวี่

สแนปแต่ซีซาร์สลัดต้องมีปลาแอนโชวี่นะ
สูตรดั้งเดิมตามที่ลูกสาวของเขาเล่า และบทความประวัติศาสตร์อาหารหลายแห่งบอกไว้ มีส่วนผสมดังนี้
- ผักกาดโรเมนทั้งใบ
- น้ำมันมะกอกที่แช่กระเทียม
- ขนมปังกรอบ (ครูตอง)
- ชีสพาร์เมซาน
- ไข่ลวกอ่อน
- น้ำมะนาว (บางแหล่งว่าเลมอน บางแหล่งว่าไลม์)
- ซอสวูสเตอร์ เกลือ และพริกไทย
ไม่มีปลาแอนโชวี่ทั้งตัว Rosa เล่าว่าพ่อของเธอเห็นว่าแอนโชวี่ มัสตาร์ด และสมุนไพร รสแรงเกินไป รสเค็มนัวที่หลายคนคิดว่ามาจากแอนโชวี่ จริงๆ มาจาก ซอสวูสเตอร์ เพราะในซอสมีปลาแอนโชวี่เป็นส่วนผสมอยู่แล้ว

แล้วแอนโชวี่มาจากไหน
ตรงนี้แหล่งข้อมูลยังไม่ตรงกัน National Geographic ระบุว่า Alex Cardini พี่น้องของซีซาร์ เป็นคนเติมแอนโชวี่กับมัสตาร์ดดิฌงทีหลัง จนกลายเป็นสูตรที่คนรู้จักกันทุกวันนี้ ส่วนวิกิพีเดียเล่าไว้กว้างๆ ว่าคนทำรุ่นหลังชิมแล้วเจอรสแอนโชวี่จากซอสวูสเตอร์ เลยเผลอใส่แอนโชวี่เพิ่มลงไป

หลักฐานชิ้นที่ 5ใครเป็นคนคิดจริงยังมีคนเถียง
นอกจากเรื่องแอนโชวี่ ยังมีคำอ้างที่ขัดกันอีกอย่างน้อย 2 เรื่องที่มีบันทึกไว้
- Alex Cardini มีคำเล่าว่าเขาเป็นคนคิดสลัดนี้ก่อน ที่ร้านที่สองพี่น้องเคยทำด้วยกัน
- Livio Santini พ่อครัวที่ร้านของการ์ดินี ลูกชายของเขาชื่อ Aldo อ้างว่าสูตรนี้จริงๆ เป็นของแม่ของ Aldo เอง และพ่อแค่ทำงานอยู่ในครัวของการ์ดินี
ทีมเราไม่พบหลักฐานยืนยันว่าคำอ้างไหนจริง นักประวัติศาสตร์อาหารส่วนใหญ่ยังยกเครดิตสลัดนี้ให้ซีซาร์ การ์ดินี แต่สิ่งที่ทุกฝ่ายเห็นตรงกันคือ ไม่มีใครในเรื่องนี้ชื่อจูเลียส
หลักฐานชิ้นที่ 6จากทีฮัวนาสู่ซองน้ำสลัด
สลัดนี้ดังไปทั่วอเมริกาผ่านนักท่องเที่ยวที่ข้ามไปทีฮัวนา ตามที่วิกิพีเดียบันทึกไว้ คอลัมนิสต์ Dorothy Kilgallen เขียนในปี 1946 ว่าสลัดนี้กลายเป็นอาหารฮิตของฮอลลีวูด
ปี 1948 การ์ดินีจดเครื่องหมายการค้า "Cardini's Caesar Dressing" ในสหรัฐฯ และตั้งบริษัท Caesar Cardini Foods หลังย้ายจากทีฮัวนามาอยู่แถบลอสแอนเจลิส เมื่อยุคห้ามขายเหล้าจบลงและธุรกิจชายแดนซบเซา
ส่วนร้าน Caesar's ในทีฮัวนา ทุกวันนี้อยู่ใน Hotel Caesar's บนถนน Avenida Revolución ที่สร้างขึ้นราวปี 1929 ถึง 1930 และยังเสิร์ฟซีซาร์สลัดมาจนถึงวันนี้

สรุปคดี
- ซีซาร์สลัดตั้งชื่อตามซีซาร์ การ์ดินี เจ้าของร้านชาวอิตาเลียน ไม่ใช่จูเลียส ซีซาร์ (ซึ่งเป็นผู้เผด็จการโรมัน ไม่ใช่จักรพรรดิ)
- เกิดที่ทีฮัวนา เม็กซิโก ราว 4 กรกฎาคม 1924 ช่วงที่อเมริกาห้ามขายเหล้า
- เรื่องด้นสลัดจากของเหลือ มาจากคำเล่าของลูกสาวในภายหลัง ต้องฟังหูไว้หู
- สูตรดั้งเดิมไม่มีแอนโชวี่ รสนัวมาจากซอสวูสเตอร์
- ใครเพิ่มแอนโชวี่ และใครคิดก่อนกันแน่ ยังเป็นคดีที่ปิดไม่ลง

ซัมสรุปคดี สแนป ซีซาร์สลัดตั้งชื่อตามคนทำ ซีซาร์ การ์ดินี ไม่ใช่ผู้นำโรมัน
ซีซาร์สลัดตั้งชื่อตามซีซาร์ การ์ดินี เจ้าของร้านชาวอิตาเลียนในทีฮัวนา ไม่ใช่ผู้นำโรมัน

สแนปงั้นถ้าผมคิดสลัดบ้าง ก็ต้องชื่อสแนปสลัด

ซัมได้ แต่อีกร้อยปีคนจะเถียงกันว่าตั้งตามใคร
แหล่งอ้างอิง
- National Geographic: The story behind Caesar salad
- KUOW (NPR): Hail Caesar salad, born 100 years ago in Tijuana
- South China Morning Post: Caesar salad at 100: how the classic dish was invented by an Italian immigrant in Mexico
- Wikipedia: Caesar salad
- Wikipedia: Caesar Cardini
เครดิตภาพ
- Caesar salad, ภาพโดย Geoff Peters, CC BY 2.0 (ต้นฉบับ)
- Julius Caesar, ภาพโดย Andrea Ferrucci (ราวปี 1512), The Metropolitan Museum of Art, CC0 (ต้นฉบับ)
- Tijuana postcard Caesar's Place, Western Publishing & Novelty Co. (ราวปี 1928), สาธารณสมบัติ (ต้นฉบับ)
- Bottle of Worcestershire sauce, ภาพโดย Dimitri Torterat (2010), CC BY 2.0 FR (ต้นฉบับ)
- Filetti di Alici, ภาพโดย AlMare, CC BY-SA 3.0 (ต้นฉบับ)
- Fachada del hotel Caesar's Hotel en Tijuana, ภาพโดย Orlando Reynoso Orozco, CC0 (ต้นฉบับ)

